Seksblaadjes… op school

Beertje

Bij de eerste les over seksuele voorlichting laat ik de kinderen hun knuffels meenemen

Met een geroutineerde blik laat ik mijn ogen over de honderden spelende kinderen op de speelplaats glijden. Alles is rustig in dit speelkwartier. Mijn surveilleerbeurt lijkt probleemloos te verlopen. Er blijft mij een hoofdzakelijk genieten van het zonnetje en de spelende kinderen.

Maar dan zien mijn ervaren ogen iets verdachts. In een hoekje van de speelplaats hokt een clubje jongens uit mijn groep, groep 6 samen. Opgewonden gezichten; heimelijke blikken vertellen me dat zij iets te verbergen hebben. Iemand staat op de uitkijk. Ik wenk met mijn vinger dat zij moeten komen. Snel wordt er iets onder een jas gestopt. Met rode onzekere gezichten slenteren zij gemaakt onverschillig naderbij.

“ Wat is er, juf, ”vraagt een van hen. Ik begin te lachen. Dat zou ik graag van jullie willen weten. Jullie doen zo verdacht, dat ik nieuwsgierig ben geworden. “Geef eens hier wat jij onder je jas hebt Remco en jij ook Rob,” zeg ik wijzend op zijn opgebolde jack. Remco en Rob krijgen het nu werkelijk benauwd. Ik zie dat zij zich schamen en met grote tegenzin overhandigen zij mij een aantal tijdschriften. Ik zie al aan de kaft wat de inhoud van de boekjes is. Het zijn echte pornoboekjes. Enkele jongens beginnen zenuwachtig te lachen. Ik ga immers nu ook zien wat zij gezien hebben. Iemand zegt verontschuldigend: “Ik heb niet gekeken juf.” En weer een ander: ”Ik wist niet wat er in stond, juf ”
Er zijn nu ook meisjes bij gekomen. “Ze hebben ze al een paar dagen, juf” klikt een van hen. “Laat de jongens het maar zelf vertellen, Melissa”, onderbreek ik haar.
“Van wie zijn ze”?, vraag ik ten slotte. “We hebben ze op het spoor gevonden, juf, ze lagen daar zomaar,”mompelt er een.
“Open en bloot….?” vraag ik grijnzend.
Opgelucht komen nu de verhalen los.

De pauze is voorbij.
Binnen een kwartier zitten we in een kring in de klas..
Het is doodstil.
Ik open het klassegesprek door zonder woorden enkele foto’s uit het boekje aan de klas te laten zien. Eerst blijft het stil… Dan begint de eerste zachtjes te grinniken. Als ik onverstoorbaar de blaadjes om blijf slaan, wordt het gelach luider. Ik grijp niet in, maar ga door met het omslaan van de bladzijden. Na enige tijd lacht de hele klas uitbundig bij het zien van elke nieuwe foto, daarna worden zij rustiger en kijken ze met meer gerichte aandacht.
Hun angst voor een reprimande is nu helemaal verdwenen.

Dan vraag ik vriendelijk: “Wat doen die mensen?”
“Neuken!” roept er een “Paren!” zegt een ander “Vrijen!” “De liefde bedrijven”, roept een kenner…”
Zonder te reageren zet ik alle woorden op het bord.
“Welk woord zullen wij gebruiken? “vraag ik de klas. Er wordt na gemeenschappelijk overleg besloten tot het woord: “vrijen” te gebruiken wanneer we het over geslachtsgemeenschap hebben. “De piemel” vinden zij een goed woord voor de penis, maar een woord voor het vrouwelijk geslachtsdeel wordt met meer moeite gevonden. Vagina, en uit een boek: vrouwelijk deel, kut, piepie….? Na stemming wordt het “vagina” bij gebrek aan een goed Nederlands woord.

“Ik maak me een beetje zorgen omdat verschillende van jullie nu denken dat vrijen alleen op de manier plaats vindt als jullie in deze tijdschriften hebben gezien” vervolg ik “En dat is niet zo. Het lijkt me een goed idee wanneer jullie vanavond je ouders vragen hoe dat vrijen precies in zijn werk gaat.”
Een storm van protest breekt los, “ Mijn moeder vindt me nog te jong!!” roept de een, “Mijn vader durft dat nooit!” vindt de ander; “Mijn moeder vindt het vies…” “Ik weet meer dan mijn moeder, juf” lacht iemand. Maar ik blijf bij mijn opdracht. Uiteindelijk vind ik seksuele voorlichting iets van de ouders. Daarna kan ik daar op inspelen.

“Ik zal morgen een aantal boeken, platen en afbeeldingen meebrengen waarop je kunt zien hoe dat bv. bij je vader en je moeder is gegaan en gaat.” Eindig ik het gesprek.
“En bij u ook juf?”Vraagt er een taxerend. Ik slik even.
Dan zeg ik met een wat rood aangelopen gezicht :” Ja, bij mij ook…..”

Wie zegt ook dat voorlichting geven op school gemakkelijk is?

*************************************************
Tijdens de teamvergadering, die dag, breng ik het onderwerp seksuele voorlichting ter sprake.
We vinden bijna unaniem dat we allereerst op natuurlijke wijze in moeten spelen op concrete situaties in de groep en vooral eerlijk antwoord moeten geven op de vragen van de kinderen.
Enkele collega’s zien dit echter niet zitten. Zij willen(durven) zo’n confrontatie niet aan. De groepen van deze leerkrachten zullen door collega’s overgenomen worden.
We besluiten een globale lijn van basale concrete kennis over dit onderwerp uit te zetten, door de groepen heen, waarin er sprake is van een concentrische opbouw van de biologische aspecten.We besluiten ook dat we platvloers taalgebruik zullen vermijden, maar ook een overdreven dokterstaal proberen we, waar mogelijk, te voorkomen.

Ons uitgangspunt is :vrijen is een daad van liefde.

Seksuele voorlichting als les.
Ik begin de les met het uitdelen van hele zachte knuffeldieren. In een reflex houdt bijna iedereen deze tegen zijn gezicht aan of aait ze. Ik leg een verband met het knuffelen van een baby door de moeder; het knuffelen van je huisdier; het omarmen van je vriend of vriendin; kortom wat je lief vindt, houd je dicht tegen je aan……
Er komen ontroerende verhalen terug na mijn opdracht, hun moeder en vader te vragen wat ze voelden toen zij hen als baby voor het eerst in hun armen hielden. Verhalen over gesprekken die ontstaan zijn aan tafel; foto’s van de bevalling, die bekeken worden. “ Juf , ik werd helemaal blij van binnen toen mijn vader zei dat hij me zo lief vond…” Warmte en intimiteit, maar ook onbegrip van sommige ouders en schaamte. Dit betekent eenzaamheid voor het betreffende kind. Hier ligt dan weer een extra taak voor mij.

En we gaan verder…. Wat doen jongens en meisjes die verliefd zijn? Zij knuffelen ook; willen dicht tegen elkaar staan. Verhalen komen los over prille verliefdheden; eerste kusjes. Als je vertrouwen aan kinderen geschonken hebt geven zij je vertrouwen terug. Opgroeiende kinderen, dikwijls alleen in hun ervaringen rond de veranderingen van hun lichaam, delen hun verwondering en vreugde: “Juf, ik krijg haartjes, ik heb er al 5..!” Je bent dikwijls de enige deelgenoot voor hen in deze zo belangrijke fase.

En wat je als leerkracht hebt te geven is je oprechte betrokkenheid; respect; eerlijkheid en ook je kwetsbaarheid; want zij betreden in hun ontdekkingstocht ook regelmatig jouw privé-terrein. Wanneer je eerlijk je gevoelde grens aangeeft, zullen zij dit altijd respecteren. Ook al worden hierbij soms op pijnlijke wijze jouw grenzen afgetast.

Sommige groteren zijn al jong beschadigd. Zij geven er blijk van het geloof in liefde al op zo’n jonge leeftijd verloren te zijn.Uit hun houding en gedrag spreekt nu al minachting. Ik ga toch door met hen. Geef hen niet terug wat zij uitstralen. Hoe kan je leren over liefde geven en ontvangen, wanneer dit je nooit wordt getoond?
Maar ik houd altijd een opening tot communiceren, echter wel op mijn voorwaarden: “Je moet tegen mij niet over wijven praten, Rick, dan voel ik me gekwetst.” Ze herkennen onmiddellijk of je oprecht bent of een spelletje speelt.

Meisjes vertellen van hun eerste menstruatie. De jongens, eerst verlegen, vragen voorzichtig, gemaakt stoer, verder. “Ach, vrouwenpraat”, doet er een waarschijnlijk zijn vader na. Maar we praten verder over zwangerschap en geboorte en de rol van de vader……

Dan komen we steeds dichter bij”het” Ik heb het soms moeilijk met hun directe soms persoonlijke vragen. “Hoe voelde het toen je voor de eerste keer met je vriend vrijde?, juf.?”(gniffel, gniffel)
Ik zie de beelden in herinnering voor me; ik aarzel ……Dat vind ik privé, Saskia.
Jammer, maar zo’n vrijheid van spreken heb ik niet; niet naar een hele groep.

We komen tot onderwerpen als miskraam, abortus, i.v.f, draagmoederschap, adoptie, teenerzwangerschap, homoseksualiteit, geslachtsziektes, aids en seksueel misbruik……pedofilie,
porno……

Daar heb ik materiaal van!!!
Laten we er nog eens naar kijken naar die boekjes. Hoe kijken jullie daar nu tegenaan.
In groepjes wordt gekeken en gepraat en gelachen, zo gelachen…
De afbeeldingen worden steeds lachwekkender.
Dan roept er een schaterend: ” Juf, ze staan echt voor l…paal…”

Begin volgend jaar heb ik een reünie van die groep.
Hoe zal het met hen gaan? Ook seksueel?
Ik weet niet of ik er naar durf te vragen…want…
wie zegt dat seksuele voorlichting geven gemakkelijk is?

Anna Lamb

Reacties zijn gesloten.